Bà ngoại tôi sinh năm 1930, vừa sinh ra đã nghe tiếng đạn bom. 2/9/1945, khi Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Việt Nam dân chủ cộng hoà, bà ngoại tôi chỉ mới tròn 15 tuổi.
Thuở ấy, nhà ngoại tôi mái ngói đơn sơ nằm giữa đồng ruộng mênh mông xen kẽ với những gò trâm bầu hoang vắng. Ông ngoại tôi là du kích, và nhà ngoại cũng là nơi lý tưởng nuôi du kích.
Những người du kích còn rất trẻ. Ngoại tôi cũng chẳng biết họ tên thật là gì, chỉ quen xưng hô theo biệt danh gần gũi của họ mà thôi. Có người ở tận Sóc Trăng, Đồng Tháp, cũng có người quê tận miệt thứ Cà Mau.
Ngày ấy những gò đất âm u rậm rạp ở quê tôi là nơi các anh âm thầm hội họp. Đêm đêm, khi từ xa vang lên những tiếng súng thê lương rời rạc, ngoại tôi không ngủ, lo nơm nớp cho những anh em đang ẩn náu, lẩn khuất đâu đó trong gò.
Sáng dậy thấy xác lính Mỹ nằm chồng lên nhau bên bờ kênh gần nhà. Ông ngoại tôi và mấy anh em trở về bình an hết thảy ngoại mới yên tâm. Có anh thích ăn mắm, bữa cơm nào cũng phải có chén mắm, có người có vợ con, nhưng vợ anh bị giặc mổ bụng rồi chôn sống cả mẹ lẫn con không tìm thấy xác. Có anh chỉ mới 17 tuổi, thỉnh thoảng lại vừa ăn vừa nói nhớ má, không biết khi nào mới được về nhà.
Năm 1958, địch bắt đầu xây dựng một căn cứ quân sự có quy mô lớn, mở nhiều cuộc hành quân càn quét với cường độ hỏa lực, bom đạn, phi pháo rất ác liệt vào miền nam. Sáng sớm chúng bất ngờ tập kích. Ông ngoại tôi và các anh em vội vã không kịp trở tay. Khi chỉ mới chạy được một đoạn, ông ngã xuống, và một nửa những người du kích có mặt hôm đó cũng ngã xuống. Nồi cơm vừa chín, họ chưa kịp ăn bữa cơm cuối cùng…
Sau trận đó, ngoại tôi không còn gặp lại những người du kích còn sống sót. Nghe nói họ đã bí mật rút đến nơi an toàn hơn để tiếp tục cho những chiến sự tiếp theo. Nhà ngoại ở ngay tầm ngắm lại có việt gian chỉ điểm nên thỉnh thoảng lính Mỹ đi tuần tra lại vào lục soát nhà ngoại để tìm du kích.
Chúng hăm doạ, đánh đập, dùng gậy gỗ đánh vào mu bàn tay và những ngón tay nhưng ngoại tôi vẫn kiên quyết không nói gì. Tra hỏi mãi chỉ thấy mẹ goá con côi, chúng hậm hực bỏ đi, tiếp tục càn quét đốt nhà và dã man giết chết những người vô tội mà chúng nghi kỵ trong vùng. Chúng đặt bom ở ngôi chợ gần nhà, lấy đi ba mươi mấy mạng người.
Và trong đêm tản cư ấy, có một tiếng khóc trẻ thơ vô tư vang lên trong đêm kéo theo một làn đạn lạc. Mãi đến lúc ánh sáng bình minh rải xuống, người ta mới thấy có người mẹ nằm ôm con. Máu của họ nhuộm một màu đỏ thẫm bên hàng tre xanh rì.
Đầu năm 1965, hai bên lại bắn nhau ác liệt. Lúc này, đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân vào miền Nam, viễn chinh trực tiếp tham chiến, đồng thời dùng không quân, hải quân tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc.
Một lần nữa ngoại tôi di tản và gặp lại người du kích 17 tuổi năm xưa, giờ đã thành người từng trải gió sương. Anh ấy nhận ra ngoại tôi và kêu một tiếng ‘dì ơi ’. Ngoại tôi ngỡ ngàng. Trớ trêu thay, anh ấy gọi ngoại tôi khi đang nằm lẫn giữa những xác người trên đường sau trận càn của địch.
Bằng chút sức lực cuối cùng, với cổ họng khát cháy, anh xin ngoại tôi một ngụm nước. Dù lúc đó tình hình rất nguy hiểm, chỉ cần lính Mỹ nhìn thấy ngoại tôi, có lẽ chúng sẽ giết ngoại lập tức nhưng ngoại tôi chẳng nghĩ ngợi gì vội vã đi lấy nước. Anh uống xong nhìn ngoại tôi cười. “Dì có nhớ con không?”. Ngoại tôi gật đầu. Anh gục xuống…
Chín ngày sau, ngoại tôi gặp được người mẹ của anh du kích ấy. Bà ấy bị trực thăng Mỹ chở tới Cần Thơ để tra hỏi về anh nhưng bà kiên quyết không khai báo gì. May mắn là chúng đã thả bà đi. Bà ấy đi bộ từ Cần Thơ tới Mỹ Tho, vừa đi vừa xin từng miếng cơm lót dạ, hi vọng được gặp con trai mình. Nhưng lúc đến nơi, xác anh được đưa đi đâu không rõ. Người mẹ già nua ôm lấy ngoại tôi, đau lòng, oà khóc .
Và những năm tháng chiến tranh kéo dài ấy, ngày nào cũng có xác người chất đống, mùi máu tanh xộc lên trong cái nắng quê hương.
30/4/1975 nghe tin giải phóng. Ai cũng đổ ra đường hò reo, mừng mừng tủi tủi. Những chiếc xe chở xác những tên lính Mỹ đi về tận đâu không rõ. Người ta cũng chẳng biết nhiều hơn nữa, chỉ biết vỏn vẹn hai chữ HOÀ BÌNH, bắc nam quy về một mối, một mái nhà chung độc lập, tự do.
Ngoại tôi bây giờ đã 96 tuổi. Có lẽ, bà cũng là một trong những chứng nhân cuối cùng của một thời thiêng liêng đất nước.
Buổi chiều ngồi với ngoại tôi nhìn ra một nhánh sông Tiền nước xanh biêng biếc. Tiếng loa phát thanh vang lên bài hát lừng danh: “mùa thu rồi, này hăm ba, ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến…”. Tiếng hát vang trên quê hương da diết thân thương. Tôi nhớ lại những chuyện xưa ngoại kể. Chuyện xưa như ánh mặt trời bi tráng, rực rỡ, trôi dần trong dòng sông thời gian, một thời máu hoa lịch sử.
Quê hương tôi, đất nước Việt Nam này đang ngày càng giàu đẹp. Những công trình vĩ đại, những đô thị mọc lên, những khu công nghiệp hiện đại thu hút nguồn vốn đầu tư khổng lồ, thay da đổi thịt cho từng tấc đất thiêng liêng. Nhưng chúng ta và các thế hệ mai sau sẽ không bao giờ quên, để có được bình yên hiện tại, trong từng tấc đất thiêng ta ở đều có một phần máu thịt của những người chiến sĩ, những người yêu nước và cả những người mẹ Việt Nam anh hùng.
×
Speak Your Mind