Là 1 người mẹ, tôi tự hỏi lời xin lỗi nào đủ để xoa dịu tâm lý của đứa trẻ 10 tuổi bị những người hoàn toàn xa lạ đổ cho tiếng oan “ăn trộm”?

Tôi năm nay đã gần 40 tuổi, nhưng chưa bao giờ tôi quên được lần bị đổ oan lấy trộm 2 chỉ vàng của mẹ kế. Ám ảnh tâm lý đó đeo bám tôi đến mức tôi không dám đến nhà bạn bè chơi vì sợ lỡ may họ mất mát thứ gì mình có thể bị nghi ngờ mà chẳng thể tự minh oan. Đến tận bây giờ, khi đã làm mẹ của 2 đứa con, tôi dường như bị cực đoan với việc giáo dục con không được động vào đồ của người khác.

Nếu bạn từng là 1 đứa trẻ bị nghi ngờ “ăn cắp vặt”, bạn sẽ hiểu cảm giác đó nó kinh khủng đến nhường nào.

Một nghiên cứu của Đại học Harvard từng ghi nhận, trẻ từng trải qua cảm giác bị “bắt oan” hoặc “đổ lỗi sai” có xu hướng tăng hoạt động của hạch hạnh nhân (amygdala) – vùng não xử lý nỗi sợ. Điều đó khiến trẻ dễ phản ứng phòng vệ, thậm chí phát triển chứng rối loạn lo âu xã hội (social anxiety) khi lớn lên.

Chúng ta là người lớn đừng cư xử để những đứa trẻ lớn lên và sợ hãi xã hội

Một đứa trẻ không thể tự mình bảo vệ bản thân. Khi nhân viên an ninh đưa bé vào phòng riêng để “làm việc”, họ không chỉ vi phạm quy định pháp luật về quyền trẻ em, mà còn xâm phạm đến cảm giác an toàn – nền tảng tâm lý đầu tiên mà một con người cần có.

Pháp luật quy định rất rõ: trẻ em dưới 18 tuổi, khi làm việc với bất kỳ cơ quan, tổ chức nào về hành vi vi phạm, phải có người giám hộ đi cùng. Đó không chỉ là quy trình hành chính, mà là rào chắn bảo vệ tâm lý non nớt của trẻ.

Ngay kể cả khi đứa trẻ ấy thật sự làm sai thì việc đầu tiên họ cần làm là liên hệ với phụ huynh hoặc người giám hộ hợp pháp của đứa trẻ chứ không phải tự ý thay mặt pháp luật để đưa ra hình phạt với đứa trẻ đó như vậy.

Hãy thử đặt mình vào vị trí người mẹ: bạn đồng ý con vào siêu thị – một nơi đáng lẽ an toàn, đầy ánh sáng và niềm vui. Nhưng khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn rằng con mình bị “đưa vào phòng riêng để kiểm tra” giống như 1 tên tội phạm, trái tim nào chịu nổi? Chúng ta không chỉ đau vì con sợ, mà còn phẫn nộ vì con bị đối xử như người có tội chỉ vì một nghi ngờ thiếu căn cứ.