Ngày 24/10, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM có công văn yêu cầu đẩy mạnh định hướng, chấn chỉnh hoạt động âm nhạc có biểu hiện lệch chuẩn văn hóa.
Công văn ngay lập tức được chia sẻ trên nhiều diễn đàn, thu hút sự quan tâm của công chúng. Trong đó, đa phần ý kiến đều bày tỏ sự tán đồng, ủng hộ.
Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng công văn này mang tính định hướng giá trị và trách nhiệm xã hội, không “cấm đoán” hay “loại trừ” nghệ sĩ.
Thưa ông, công văn của Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM về việc chấn chỉnh hoạt động âm nhạc đang được dư luận đặc biệt quan tâm. Từ góc độ một Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, ông đánh giá như thế nào về văn bản này?
– Tôi cho rằng đây là một động thái cần thiết, kịp thời và thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của cơ quan lãnh đạo, quản lý văn hóa trong bối cảnh hiện nay. Âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật có sức lan tỏa mạnh mẽ nhất, tác động sâu sắc đến nhận thức, cảm xúc và hành vi xã hội, đặc biệt là giới trẻ.
Việc định hướng, chấn chỉnh hoạt động âm nhạc không nhằm hạn chế tự do sáng tạo, mà là để đảm bảo sự sáng tạo đó được đặt trong khuôn khổ các giá trị văn hóa, đạo đức, pháp luật và thuần phong mỹ tục của dân tộc.
Tôi đánh giá cao việc TP.HCM – trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn nhất cả nước – đã đi đầu trong việc ban hành văn bản này, bởi nó không chỉ góp phần lập lại trật tự trong hoạt động âm nhạc mà còn thể hiện trách nhiệm của chính quyền đô thị sáng tạo trong việc bảo vệ giá trị văn hóa và thuần phong mỹ tục Việt Nam.
Tuy nhiên, khi triển khai trong thực tế, cần thực hiện một cách thận trọng, công bằng và minh bạch. Việc xác định “hành vi lệch chuẩn” hay “sáng tác phản cảm” phải dựa trên tiêu chí rõ ràng, có căn cứ pháp lý, không mang tính cảm tính hay áp đặt. Các cơ quan tổ chức chương trình cần căn cứ vào kết luận vi phạm từ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, chứ không nên chỉ dựa vào dư luận hay tranh cãi trên mạng xã hội. Bởi lẽ, văn hóa là lĩnh vực đặc thù – vừa cần nguyên tắc, vừa cần độ mở để bảo vệ sáng tạo nghệ thuật chân chính.
Nếu áp dụng một cách nhân văn và đúng pháp luật, khuyến nghị này sẽ không phải là sự ngăn cản sáng tạo, mà chính là một biện pháp bảo vệ giá trị văn hóa công cộng, giúp hình thành môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp, có trách nhiệm, nơi danh tiếng đi liền với nhân cách – đúng như tinh thần “văn hóa soi đường cho quốc dân đi” mà Đảng ta đã nhiều lần khẳng định.
– Tôi cho rằng điều này bắt nguồn từ sự thiếu hụt nền tảng văn hóa và nhận thức về trách nhiệm xã hội của người làm nghệ thuật. Khi nghệ thuật bị chi phối quá mạnh bởi thị trường và lượt xem, người ta dễ sa vào “cám dỗ của sự nổi tiếng” mà quên rằng âm nhạc không chỉ là phương tiện giải trí, mà còn là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, là tiếng nói của tâm hồn dân tộc.
Nhiều ý kiến cho rằng cần có “hàng rào pháp lý” đủ mạnh để kiểm soát nội dung các sản phẩm âm nhạc trên mạng xã hội. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?
– Tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm này, nhưng điều quan trọng là hàng rào đó phải được đặt trên nền tảng văn hóa, đạo đức và giáo dục. Hiện nay, chúng ta chưa có Luật Nghệ thuật biểu diễn, mà mới chỉ dừng lại ở Nghị định của Chính phủ về hoạt động biểu diễn nghệ thuật, nên phạm vi điều chỉnh còn hạn chế, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe, nhất là đối với các hành vi vi phạm trên không gian mạng – nơi tốc độ lan truyền nhanh và khó kiểm soát.
Nghị định hiện hành đã thể hiện bước tiến tích cực trong việc tạo hành lang pháp lý cho hoạt động biểu diễn, nhưng rõ ràng chưa theo kịp thực tiễn của thị trường âm nhạc số. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, các nền tảng trực tuyến trở thành không gian sáng tạo và phân phối chính, việc sớm xây dựng Luật về hoạt động nghệ thuật là rất cần thiết. Luật này không chỉ để kiểm soát vi phạm, mà quan trọng hơn, nhằm định hướng sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp âm nhạc, bảo vệ quyền sáng tạo chính đáng của nghệ sĩ, đồng thời gìn giữ chuẩn mực văn hóa, đạo đức và lợi ích công cộng.
Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp quản lý giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – cơ quan chủ trì về lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật – với Bộ Khoa học và Công nghệ (phụ trách chuyển đổi số và nền tảng công nghệ) và Bộ Công an. Việc phối hợp này sẽ giúp giám sát hiệu quả hơn các sản phẩm âm nhạc trên không gian mạng, bảo đảm cân bằng giữa tự do sáng tạo và trách nhiệm xã hội.
Ủy ban sẽ phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát các quy định liên quan đến hoạt động biểu diễn, sáng tác và phát hành sản phẩm âm nhạc, nhằm kiến nghị sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn chuyển đổi số. Một trong những hướng ưu tiên là xây dựng hành lang pháp lý bảo vệ sáng tạo văn hóa, đồng thời hình thành các chính sách hỗ trợ sáng tạo trẻ, khuyến khích những dự án âm nhạc mang giá trị nghệ thuật, nhân văn, truyền cảm hứng tích cực cho xã hội.
Cảm ơn những chia sẻ của ông!
×
Speak Your Mind