Mấy ngày qua, thông tin CEO Nhã Nam có hành vi quấy rối nhân viên nữ nơi công sở đang gây nhiều bất bình trong dư luận. Với tư cách là Tiến sĩ nghiên cứu và giảng dạy tại Viện Nghiên cứu Thanh niên, ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề này?
TS. Nguyễn Tuấn Anh – Viện Nghiên cứu Thanh niên. Ảnh: NVCC
Nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện này là gì, thưa ông?
Từ phía nạn nhân: nhiều người ở vị trí làm việc thấp nên không dám lên tiếng phản kháng; sợ ảnh hưởng đến cá nhân và gia đình; nhiều người xấu hổ dẫn đến ngại ngùng, khó diễn đạt; nhiều người lại bỏ qua vì không nhận thức được mức độ của vấn đề…
Từ phía người thực hiện hành vi: dùng áp lực từ quyền thế của mình; nắm bắt được tâm lý xấu hổ, sợ hãi, e ngại của nạn nhân; nắm được những điểm yếu của nạn nhân… Đặc biệt, nhiều người cũng không nhận thức được đâu là những hành vi nằm trong giới hạn trêu đùa, vui vẻ với quấy rối tình dục, gây ra khó chịu cho người khác.
Nhiều hành vi quấy rối nơi công sở rất khó xác định
Trước thực trạng nêu trên, phải chăng chúng ta cần phải nhìn nhận lại và đặt ra các vấn đề về giới hạn đạo đức, văn hóa ứng xử nơi công sở trực diện, sát với thực tiễn hơn?
Tuy nhiên, cái khó nhất vẫn là việc xác định hành vi nào là quấy rối và hành vi nào là không rất khó do thường những hành vi này có rất ít người chứng kiến để có thể làm chứng. Đồng thời, nhiều người lợi dụng sự thân thiết, các tình huống vui vẻ của cơ quan để thực hiện những hành vi này nên nhiều người không nhận ra hoặc rất khó để đưa vấn đề này ra thành một nội dung để xử lý. Chúng ta cũng biết đây là vấn đề nhạy cảm nên chúng ta có xu hướng ít nói về chúng.
Sẽ có những nguy cơ nào xảy ra nếu chúng ta không thiết lập được hệ thống trật tự đó?
– Nguy cơ lớn nhất là sẽ ngày càng có nhiều nạn nhân của quấy rối tình dục. Khi tâm trạng của họ hoảng loạn, sự hãi thì họ không tập trung làm việc được. Đặc biệt, khi sự cầu cứu của họ với đồng nghiệp không được lắng nghe thì họ sẽ cảm thấy bất lực, đau khổ… từ đó họ mất đi tâm thế làm việc, động cơ cống hiến cho tổ chức ngày càng giảm sút. Về phía cơ quan nơi nạn nhân công tác cũng sẽ bị ảnh hưởng đến danh tiếng, hiệu quả làm việc, hiệu quả sản xuất kinh doanh, gây nên những dư luân xấu trong cơ quan, các cán bộ sẽ không an tâm làm việc. Nói chung, một môi trường làm việc thiếu an toàn thì sẽ không phải là một môi trường làm việc mà người lao động hướng đến.
– Cá nhân tôi nghĩa, công sở thời 4.0 không những không mất đi văn hoá xin lỗi mà thậm chí văn hoá xin lỗi còn có nhiều cách thức thể hiện hơn. Như chúng ta đã biết, con người thường dễ dàng viết ra những thứ mình muốn truyền đạt dễ dàng hơn là nói ra trực tiếp những điều đó. Tuy nhiên, chuyện xin lỗi như thế nào, mức độ thành khẩn ra sao thì còn phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức, địa vị của người xin lỗi, người tiếp nhận và tình trạng nghiêm trọng của vấn đề.
Chúng ta cũng đã thấy có nhiều sự việc được các cá nhân đăng tải lời xin lỗi trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội và nhận được sự chấp nhận và thứ lỗi của cộng đồng. Đương nhiên, lời xin lỗi đó phải phụ thuộc vào việc chúng đã thực sự thành khẩn chưa, đã đối diện với thực tế vấn đề chưa, đã hướng đến các nạn nhân chưa và có cam kết thay đổi trong thời gian tới hay không.
Thêm nữa, tôi cũng thấy rằng, các chế tài xử lý của chúng ta vẫn chưa thực sự đủ mạnh nên những người gây ra các vụ việc chưa thành khẩn trong các lời xin lỗi của mình.
– Có nhiều lý do dẫn đến việc nhiều nạn nhân chưa dám lên tiếng về việc bị quấy rối tình dục. Thứ nhất, nạn nhân sợ ảnh hưởng đến danh tiếng, uy tín cá nhân. Thứ hai, họ sợ công việc bị ảnh hưởng (giảm việc, mất việc, quyền lợi công việc giảm sút chẳng hạn). Thứ ba, họ không tìm được sự sẻ chia, cảm thông từ phía những người mà họ cho là có thể giúp đỡ họ. Thứ tư, họ thiếu bằng chứng để tố cáo những người quấy rối họ. Thứ năm, nhiều nạn nhân còn hạn chế trong nhận thức, thiếu hiểu biết về các quy định của pháp luật và các chế tài có liên quan có thể bảo vệ họ.
Cần có sự điều chỉnh nào về mặt pháp luật, quy chuẩn đạo đức hay giáo dục để chấn chỉnh những sự việc như đã nêu ở trên, thưa ông?
Các công sở thì cần có những chuẩn mực nguyên tắc làm việc giao tiếp giữa lãnh đạo, người quản lý với nhân viên và giữa nhân viên với nhau một cách công khai minh bạch và cũng cần có chế tài xử lý công khai, đúng người đúng tội không có bao che, bỏ qua sự việc.
Cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh đã chia sẻ thông tin!
Speak Your Mind