Vào tháng 3 năm 2015, một trong những thí nghiệm khoa học độc đáo nhất trong lịch sử khám phá không gian đã chính thức bắt đầu. Phi hành gia NASA Scott Kelly đã bay lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) để thực hiện một sứ mệnh kéo dài 340 ngày, mục đích là để các nhà khoa học tìm hiểu xem việc sống trong môi trường không trọng lượng trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến cơ thể con người như thế nào.
Ở lại Trái đất, người anh em sinh đôi của ông, Mark Kelly, một cựu phi hành gia, đóng vai trò là “đối chứng” hoàn hảo. Hai anh em có cùng một bộ gen, cùng một lối sống, nhưng lại sống trong hai môi trường hoàn toàn khác biệt. Sau một năm, kết quả đã hé lộ những sự thật chấn động, vượt xa mọi dự đoán.
Cái giá phải trả để chạm tới những vì sao
Trong suốt một năm trên quỹ đạo, Scott đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức về thể chất và tâm lý. Sống trong một không gian chật hẹp, chịu đựng bức xạ vũ trụ, và đối phó với việc thiếu ngủ liên tục đã trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày.
Các nhà khoa học đã thu thập hàng trăm mẫu xét nghiệm, từ máu, nước tiểu, phân cho đến các mẫu da và tóc, gửi về Trái đất bằng các tàu chở hàng. Ngay khi Scott trở về, những mẫu xét nghiệm cuối cùng của ông được so sánh với các mẫu tương tự của Mark, và những sự khác biệt đã xuất hiện ngay lập tức.
Mark (trái) và Scott Kelly là 2 anh em sinh đôi cùng trứng, có lối sống giống nhau
Những thay đổi chấn động của cơ thể người ngoài không gian
Kết quả nghiên cứu đã gây ngạc nhiên cho cộng đồng khoa học. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là ở cấp độ gen. Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng hàng trăm gen của Scott đã thay đổi cách hoạt động sau khi trở về Trái đất. Đặc biệt, có một số gen liên quan đến hệ miễn dịch đã được kích hoạt, cho thấy cơ thể ông đã phản ứng mạnh mẽ với môi trường không gian.
Điều này giúp giải thích tại sao phi hành gia thường dễ bị ốm ngay sau khi trở về Trái đất, vì hệ miễn dịch của họ hoạt động quá nhạy cảm. Mặc dù phần lớn các gen này đã trở lại bình thường sau vài tháng, nhưng một số ít vẫn duy trì trạng thái khác biệt, làm dấy lên những câu hỏi mới về tác động lâu dài của du hành vũ trụ.
Một phát hiện khác làm các nhà khoa học kinh ngạc là ở telomere , những đoạn cuối của nhiễm sắc thể có chức năng bảo vệ bộ gen khỏi tổn thương. Thông thường, telomere sẽ ngắn lại theo tuổi tác, một dấu hiệu của sự lão hóa.
Tuy nhiên, trong suốt thời gian Scott ở trên không gian, các telomere của ông đã dài ra một cách bất ngờ, một hiện tượng chưa từng thấy. Sau khi trở về, chúng nhanh chóng quay lại trạng thái ngắn hơn như bình thường, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa thể lý giải đầy đủ về hiện tượng này.
Phi hành gia Scott Kelly đã có rất nhiều thay đổi sau gần 1 năm ở ngoài vũ trụ
Ngoài ra, những thay đổi sâu sắc cũng xảy ra với hệ thần kinh và thị giác . Sống trong môi trường không trọng lượng đã làm thay đổi cấu trúc não của Scott, đặc biệt là các phần liên quan đến vận động và xử lý thông tin.
Các mạch máu trong não của ông cũng có dấu hiệu thay đổi. Đồng thời, Scott cũng bị sưng dây thần kinh thị giác, một tình trạng phổ biến ở các phi hành gia có thể dẫn đến suy giảm thị lực và được gọi là Syndrom VIS (Visual Impairment and Intracranial Pressure).
Sự hy sinh vì tương lai loài người
Mặc dù có những thay đổi đáng kể, nhưng tin mừng là các nhà khoa học đã kết luận rằng cơ thể con người có khả năng phục hồi đáng kinh ngạc sức khỏe của Scott, bao gồm huyết áp, cấu trúc tim và hoạt động gen, đều trở lại bình thường trong vòng vài tháng sau khi ông trở về. Điều này mang lại niềm hy vọng lớn cho các sứ mệnh trong tương lai, đặc biệt là chuyến bay dài ngày tới sao Hỏa, một hành trình có thể kéo dài tới ba năm.
Thí nghiệm của anh em Kelly rất quan trọng với khoa học vũ trụ
sức khỏe của các phi hành gia trước những thách thức của môi trường vũ trụ. Nhờ đó, NASA và các cơ quan không gian khác có thể phát triển những biện pháp đối phó hiệu quả hơn, đảm bảo rằng những người dũng cảm tiếp theo đặt chân lên sao Hỏa sẽ có một hành trình an toàn và thành công hơn.
Nguồn: Space.com
Speak Your Mind