Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định, người con ưu tú của thôn Khe Ngang, xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai, đã tận tâm gìn giữ và truyền dạy tiếng khèn nứa cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa đặc sắc của người Dao. Câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện về một cây khèn mà còn là biểu tượng cho sự kiên trì, trách nhiệm và tâm huyết với di sản văn hóa dân tộc.
Theo Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định, để làm được một cây khèn nứa đúng chuẩn ông cần phải tỉ mẩn lựa từng ống nứa tròn đều, vách ống mỏng rồi dùng dao sắc cắt gọt từng chi tiết với sự chính xác tuyệt đối. Với nghệ nhân Hoàng Hữu Định, cây khèn của đồng bào dân tộc Dao quần trắng không chỉ là nhạc cụ, mà còn là linh hồn văn hóa của dân tộc mình.
Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định, thôn Khe Ngang, xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Cây khèn này gắn bó với của dân tộc mình từ ngày xưa, các cụ để thổi đi nương, thổi để hát giao duyên, hát vào những ngày vui. Tôi là nghệ nhân tôi giữ được, bây giờ tôi truyền lại cho các cháu để cây khèn và tiếng khèn của người Dao khỏi bị mai một. Qua những bài khèn, tôi muốn truyền cái văn hóa của người Dao cho thế hệ trẻ. Bây giờ, trong thôn, trong xã tôi có nhiều cháu thổi khèn nứa tốt mà. Các cháu nó cũng tự hào lắm”.
Khèn nứa – nhạc cụ truyền thống gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người Dao, thường vang lên trong các lễ hội quan trọng như cầu mùa, cầu làng, lễ cưới hỏi và cả những nghi thức tâm linh thiêng liêng. Để gìn giữ, phát huy được nét văn hóa đặc trưng của dân tộc, Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định đã truyền dạy cho thế hệ trẻ cách làm khèn, kỹ thuật thổi khèn. Ông Định hướng dẫn từng động tác, cách lấy hơi, cách cảm nhận nhịp điệu của văn hóa Dao cho lớp trẻ trong làng, trong xã.
Em Hoàng Thanh Thúy, thôn Khe Ngang, xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai phấn khởi cho biết: “Trước cháu chưa được học khèn và cháu thấy học khèn rất là khó nhưng được ông Định dạy và dạy rất là cẩn thận và tỉ mỉ nên cháu đã hiểu biết về khèn và có thể thổi được”.
Từ những những kiến thức, kỹ năng biểu diễn khèn nứa của nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định truyền dạy, các bạn nhỏ nơi đây đã có thể tự tin biểu diễn tại các chương trình của nhà trường cũng như địa phương.
Em Đặng Minh Vũ, thôn Khe Ngang, xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai vui vẻ nói: “Cháu rất vui khi được ông Định dạy học thổi khèn và ông dạy cho chúng cháu rất kĩ càng. Bây giờ cháu cũng có thể đi biểu diễn ở trường và ở nhiều nơi với nhiều tiết mục khác nhau. Qua đây cháu thấy rất tự hào về bản sắc văn hóa của dân tộc mình”.
Không dừng lại ở tiếng khèn, nghệ nhân Hoàng Hữu Định còn mở lớp dạy tiếng Dao, dạy chữ nho, truyền dạy nghi lễ cấp sắc – những giá trị cốt lõi trong văn hóa người Dao quần trắng đang có nguy cơ mai một cho thế hệ trẻ ở địa phương.
Trao đổi với PV Dân Việt, ông Nguyễn Công Hà, Phó Trưởng phòng Văn hóa – xã hội xã Yên Thành, tỉnh Lào Cai cho biết, nghệ nhân Hoàng Hữu Định trong thời gian qua đã góp phần rất lớn trong công tác bảo tồn văn hóa dân tộc, dân gian của xã Yên Thành. Ngoài ra ông Định còn rất tích cực giảng dạy cho con em ở trong xóm cũng như trong xã nói chung biết cách bảo tồn tiếng khèn nứa. Đồng thời ông còn mở các lớp dạy cho các cháu để biết đọc chữ nho, biết viết chữ nho và bảo tồn hướng dẫn thực hiện nghi lễ cấp sắc của dân tộc Dao nói chung.
“Hàng năm chúng tôi sẽ phối hợp với nghệ nhân Hoàng Hữu Định để truyền dạy các lớp học văn hóa truyền thống, mở rộng thêm tại các thôn lân cận để càng ngày càng bảo tồn thêm về cái văn hóa dân tộc, dân gian của người Dao của địa phương”. Ông Hà cho biết thêm.
Bằng tấm lòng tha thiết với văn hóa dân tộc, nghệ nhân Hoàng Hữu Định đã xây dựng nên một di sản vô giá. Ông đã trao truyền ngọn lửa đam mê, biến những thanh nứa vô tri thành những “người kể chuyện”, mang bản sắc văn hóa của người Dao quần trắng đi khắp muôn nơi, để biểu tượng văn hóa của người Dao quần trắng tiếp tục ngân vang giữa đại ngàn Tây Bắc.
×
Speak Your Mind