Thời gian gần đây, trên mạng đang lan truyền các ca khúc do chính AI sáng tác và hát. Không những thế, nhiều bài hát khiến khán giả thích thú khen hay và nghe đi nghe lại nhiều lần, thậm chí chính người trong chuyên môn cũng phải bất ngờ bởi bài hát được kết hợp ở nhiều thể loại, giọng hát được trộn lẫn, tổng hợp từ những chất giọng hay nhất.
Những ca khúc được cover lại như “Mưa chiều”, “Diễm xưa”… được AI phối khí kết hợp Pop & Rock khiến người nghe cảm thấy lạ tai, khác so với những cách phối trước đó của các ca khúc.
Hay chỉ đơn giản, một mệnh đề nào đó (ví dụ như say một đời vì em), ngay lập tức AI có thể cho ra đời 10 ca khúc hoàn toàn khác nhau với sự hoàn hảo từ giai điệu, nốt nhạc tới giọng hát. Một sự ra đời mà không tốn công sức tư duy, sáng tạo, không cần cảm xúc, cũng chẳng phải trăn trở, băn khoăn nốt nhạc này được hay chưa, hay ca từ nào hay hơn…
Tuy nhiên đây cũng là điều khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu AI có chiếm lĩnh thị phần âm nhạc của người nghệ sĩ?
Tôi bị gặp khó khăn trong việc không thể tìm thấy sự ngưỡng mộ với tiếng đàn không phải được xuất phát từ những ngón tay điêu luyện của người chơi nhạc cụ, không thể có được sự ngưỡng mộ với những âm thanh đang được phát ra mà không phải từ những giọng hát có thanh quản trời phú trời cho, dù tất cả các pha kỹ thuật AI xử lý nghe rất nuột và dường như là hoàn hảo.
Và tôi chắc chắn sẽ không hát nhạc AI, nếu làm vậy là tôi phản bội lại các nhạc sĩ sáng tác, phản bội lại chính cảm xúc của tâm hồn mình, mà cảm xúc tâm hồn là thứ cả một đời tôi đã luôn cố gắng gìn giữ. Thời đại AI sẽ rất tốt để phục vụ con người về y tế, khoa học kỹ thuật nhưng đừng để nó thay thế tình yêu của nhân loại dành cho nhau.
Tất nhiên con người cũng cần tỉnh táo để tiếp tục sáng tạo hơn bằng chính sự chăm chỉ, mọi người yêu thương nhau nhiều hơn bằng sự quan tâm tới cảm xúc của nhau, chúng ta tìm lại những thanh âm chân thật tự nhiên, hòa mình cùng tiếng gọi của thiên nhiên nhiều hơn nữa, lúc đó AI chỉ còn là công cụ trợ giúp chứ không thể là thứ điều khiển và thay thế cảm xúc con người được”.
“AI không được phép thay tôi cảm xúc và tư tưởng”
Tôi có thể dùng AI để mở rộng biên giới âm thanh, để tìm cảm hứng mới, nhưng linh hồn của tác phẩm vẫn phải là của con người. AI có thể giúp tôi thử nghiệm phối khí, mô phỏng dàn nhạc ảo, hoặc gợi ý cách pha trộn các chất liệu dân gian với điện tử.
Tôi sẵn sàng tận dụng công nghệ để mở rộng ngôn ngữ âm nhạc Việt, để đưa những yếu tố như ca trù, chèo, hát văn vào không gian âm thanh đương đại.
Nhưng điều quan trọng là: AI không được phép quyết định thay tôi cảm xúc và tư tưởng. Nó có thể gợi ý, nhưng chọn lựa phải là của nghệ sĩ. Nghệ thuật không thể là sản phẩm của thuật toán. Nó phải là kết quả của nhận thức và cảm xúc. Vì thế, tôi sẽ khai thác AI như một người bạn đồng hành, chứ không phải một kẻ thay thế”.
Nhạc sĩ Hồ Hoài Anh nêu quan điểm, việc ca khúc do AI sáng tác lan truyền và được cộng đồng mạng yêu thích là một phần tất yếu sự phát triển của xã hội. Đây cũng giống như sự phân cấp trong thị trường âm nhạc. Hiện tại, chúng ta có thể phân biệt được đâu là sản phẩm của người thật, đâu là AI, nhưng trong tương lai, điều này sẽ rất khó khăn.
Tuy nhiên, tôi nhìn nhận đây là vấn đề tiến hóa của xã hội và con người phải tiến hóa theo, phải thích nghi để tồn tại. Cá nhân tôi hiện chưa e ngại, bởi những nét đặc sắc và “signature” (dấu ấn) riêng của bản thân thì không có một “nhân bản” hay một hệ thống đào tạo nào có thể làm được như mình.
Để người sáng tác khác biệt với AI, theo tôi, giá trị cốt lõi nằm ở hai chiều hướng:
Công cụ hỗ trợ: Giống như các công cụ trước đây, AI giúp người sáng tác, producer rút ngắn thời gian sản xuất và tạo ra sản phẩm đạt chất lượng một cách nhanh chóng. Hiện tại, nhiều nhạc sĩ, producer trẻ đã dùng AI như một kênh tham khảo.
Giá trị cốt lõi của con người: Đối với những người làm hoàn toàn thủ công, chuyên nghiệp, sản phẩm của họ sẽ càng ngày càng có giá trị hơn. Bởi vì những sản phẩm này sẽ không bị lai tạp, không na ná giống bất cứ sản phẩm AI nào khác. Nó mang “signature” riêng của mỗi người và đó sẽ là những thứ có giá trị.
Thị trường sẽ phân hóa rất rõ: những sản phẩm thương mại, dễ dãi (đại trà) thì lại càng dễ dàng sản xuất hơn (một người không chuyên cũng có thể làm được một bài hát). Thế nhưng, những sản phẩm nghệ thuật đích thực lại giống như những bức tranh: có khi lúc họa sĩ vẽ ra chưa có giá trị, nhưng sau này được đánh giá cao”.
Bài tiếp: Nhạc sĩ Phạm Ngọc Khôi: AI cover ca khúc không xin phép là sự đánh tráo giá trị văn hóa!
×
Speak Your Mind