Từ thiếu nữ Hà thành đến “ni cô huyền thoại” của màn ảnh Việt
NSƯT Thanh Loan tên đầy đủ là Nguyễn Thị Thanh Loan, sinh năm 1951 tại Hà Nội trong một gia đình có 8 anh chị em và không ai theo nghệ thuật. Lớn lên giữa lòng phố cổ, bà sớm gây ấn tượng với vẻ đẹp thanh tú đặc trưng của thiếu nữ Hà thành: Đôi mắt to, sống mũi cao cùng gương mặt dịu dàng.
diễn viên của Trường Nghệ thuật Quân đội đúng thời điểm chiến tranh miền Bắc diễn ra ác liệt. Sau thời gian chờ mở lớp, bà theo học diễn xuất rồi về công tác tại Đoàn kịch nói Tổng cục Chính trị, chính thức bước vào con đường nghệ thuật gắn liền với màu áo lính.
NSƯT Thanh Loan thời trẻ. Ảnh: Internet.
nghệ sĩ bản lĩnh và sự cứng cỏi để vượt qua nhiều thử thách trong sự nghiệp sau này.
Bà sở hữu nét đẹp thanh tú của thiếu nữ phố cổ với đôi mắt to, sống mũi cao và gương mặt dịu dàng. Ảnh: Internet.
Sau khi tốt nghiệp, Thanh Loan cùng đồng đội đi biểu diễn ở nhiều chiến trường ác liệt như Quảng Bình cũ, Mường Xén, Xiêng Khoảng. Có những buổi diễn phải tạm dừng giữa chừng vì bom đạn oanh tạc.
Vai diễn đầu tiên của Thanh Loan trên sân khấu là bé Mai trong vở “Nổi gió” của tác giả Đào Hồng Cẩm. Sau đó, bà tiếp tục ghi dấu với nhiều vai diễn như chị Nhàn trong “Chị Nhàn”, cô Thơm trong “Chuyện gia đình tôi” hay bác sĩ Nga trong vở “Đôi mắt”.
Trong chương trình “Lời tự sự”, NSƯT Thanh Loan từng tiết lộ NSND Nguyễn Đình Nghi – con trai nhà thơ Thế Lữ, đánh giá vai bác sĩ Nga của bà là một trong những phiên bản xuất sắc nhất trên sân khấu thời điểm đó.
Điện ảnh của Thanh Loan bắt đầu từ bộ phim “Người về đồng cói” do NSND Bạch Diệp đạo diễn, chuyển thể từ kịch bản của nhà văn Lê Lựu. Dù chưa qua đào tạo bài bản về điện ảnh, lối diễn xuất mộc mạc cùng ánh mắt giàu cảm xúc giúp bà nhanh chóng gây chú ý.
diễn viên không chỉ có ngoại hình đẹp mà còn phải toát lên phong thái đĩnh đạc và thần thái mạnh mẽ.
Điện ảnh Việt Nam một thời.
Tiếp nối thành công ấy là vai diễn trong “Bài ca ra trận” của cố đạo diễn, NSND Trần Đắc. Bộ phim phản ánh lý tưởng sống, tinh thần cống hiến và khát vọng của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời chiến.
nghệ sĩdiễn viên Dũng Nhi và NSND Như Quỳnh.
Tạo hình của NSƯT Thanh Loan trong phim “Bài ca ra trận”. Ảnh: Internet.
Cảnh quay bạn bè quốc tế ăn mừng tin chiến thắng của Việt Nam trong phim “Bài ca ra trận”. Ảnh: VTV.
Thanh Loan nhớ nhất phân đoạn quay cảnh hoàng hôn bên sông Đáy ở Hà Tây cũ. Đoàn phim phải chờ hàng giờ để có khoảng 15-20 phút ghi hình khi mặt trời lặn. Trong khung cảnh ấy, đôi nhân vật Lê và Nam ngồi bên dòng sông, phía xa là đoàn quân đi qua giữa làng quê yên bình.
Bối cảnh thời bao cấp cũng khiến việc chuẩn bị phục trang gặp vô vàn khó khăn. Theo nữ nghệ sĩ, để có mảnh vải hoa may váy cho nhân vật Lê, đoàn phim phải làm công văn gửi khu mậu dịch Cửa Nam đăng ký mua vải vì mỗi người chỉ được cấp vài mét vải mỗi năm.
Theo NSƯT Thanh Loan, câu nói “Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù” từng in sâu trong tâm trí thế hệ thanh niên thời chiến. “Bài ca ra trận” vì thế không chỉ khắc họa hình ảnh những người lính ngoài chiến trường mà còn phản ánh khát vọng học tập, cống hiến của lớp trí thức trẻ Việt Nam.
Bộ phim sau đó giành Giải Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ III năm 1975. Với Thanh Loan, đó là phần thưởng lớn cho sự tận hiến của cả ê-kíp làm phim.
Trước khi trở thành biểu tượng của màn ảnh cách mạng, Thanh Loan từng tham gia nhiều tác phẩm như “Tuổi thơ”, “Bản đề án bị bỏ quên”, “Phương án ba bông hồng”… Bà thường được giao những vai cô giáo, nữ kỹ sư hay giao liên hiền hậu, nền nã nhưng giàu nội tâm.
nghệ sĩ lại có duyên với những vai diễn cô gái nông thôn giàu đức hy sinh. Để hóa thân chân thực vào nhân vật, bà dành nhiều thời gian đi thực tế, cắt cói, lội sông, vác thuyền và sống cùng người dân địa phương.
đạo diễn Long Vân. Thời điểm ấy, đoàn phim đã quay gần xong tập đầu tiên nhưng vẫn chưa tìm được gương mặt phù hợp cho vai ni cô Huyền Trang.
nghệ sĩ lập tức bị cuốn hút bởi số phận đặc biệt của nhân vật.
Để chuẩn bị cho vai diễn, bà chấp nhận cắt mái tóc dài chấm lưng và dành một tuần sống tại chùa Dược Sư để học tụng kinh, gõ mõ, đánh chuông và tập dáng đi khất thực.
NSƯT Thanh Loan cho biết điều khó nhất khi vào vai là phải thể hiện được vẻ đẹp thánh thiện của một ni cô nhưng vẫn toát lên sự kiên nghị của người chiến sĩ biệt động hoạt động bí mật giữa lòng địch.
“Biệt động Sài Gòn” được quay trong suốt 4 năm, từ 1981 đến 1985, gồm 4 tập: “Điểm hẹn”, “Tình lặng”, “Cơn dông” và “Trả lại tên cho em”.
nghệ sĩdiễn viên phải tập luyện kỹ lưỡng để hoàn thành ngay trong lần quay đầu tiên.
Những vết bầm tím sau cảnh quay cùng nỗi nhớ con nhỏ trong suốt thời gian ghi hình là ký ức khó quên với Thanh Loan. Khi ấy, 2 con của bà mới 10 và 8 tuổi, chồng công tác ở nước ngoài, mọi việc gia đình đều nhờ mẹ chồng quán xuyến.
nghệ sĩ từng kể có thời điểm bà phải xin đi nhờ máy bay vận tải quân sự chỉ để tranh thủ về thăm con.
Không chỉ ghi dấu bằng diễn xuất, NSƯT Thanh Loan còn có cơ hội gặp gỡ những nguyên mẫu thật của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Theo bà, chính những cuộc trò chuyện với các nhân chứng lịch sử đã giúp nhân vật Huyền Trang trở nên chân thực và giàu cảm xúc hơn trên màn ảnh.
Để chuẩn bị cho vai diễn này, bà đã dành một tuần sống trong chùa học cách tụng kinh và sinh hoạt của ni cô. Ảnh: Internet.
Sau khi phim phát sóng, hình tượng ni cô Huyền Trang nhanh chóng tạo tiếng vang lớn. Nhiều khán giả ở khắp các vùng quê vẫn gọi bà bằng tên nhân vật suốt hàng chục năm qua. Thậm chí, có những gia đình đặt tên con là Huyền Trang vì yêu mến hình tượng trong phim.
đạo diễn phim tài liệu, giảng dạy diễn xuất và tham gia công tác quản lý.
nghệ sĩ Việt Nam mang quân hàm này.
Cuộc hôn nhân bền chặt hơn nửa thế kỷ
nổi tiếng và sở hữu nhan sắc nổi bật thời trẻ, đời tư của Thanh Loan lại khá kín tiếng. Thanh Loan được nhiều người theo đuổi nhưng chuyện tình cảm của bà lại đến khá muộn.
Xinh đẹp, được nhiều người theo đuổi nhưng Thanh Loan lại nên duyên với ông xã – Tiến sĩ Toán học hơn 10 tuổi qua mai mối. Ảnh: Internet.
nghệ sĩdiễn viên ít có thời gian, điều kiện để tìm hiểu, hẹn hò.
đạo diễn giới thiệu cháu trai của mình – một Tiến sĩ Toán học hơn bà 10 tuổi, vừa du học chuyên ngành Toán Tin trở về nước.
đàn ông cao to, đẹp trai lại tri thức, hiểu biết mà hiền hậu như thế là tôi “cảm nắng” ngay. Chồng tôi bề ngoài có vẻ lạnh lùng nhưng bên trong lại rất ấm áp, tình cảm, đúng mẫu người tôi thích”, bà rung động với chồng ở những lần gặp đầu tiên.
Theo Thanh Loan, ông xã là người điềm đạm, hiền lành, sống tình cảm và rất lãng mạn. Ông thường làm thơ, vẽ chân dung, tặng hoa cho bà trong thời gian tìm hiểu. Hai người kết hôn năm 1974 sau hơn 1 năm yêu nhau.
Khi Thanh Loan bận rộn với phim trường và công tác quản lý, chồng bà là người san sẻ phần lớn việc gia đình, thậm chí đảm nhận chuyện bếp núc hằng ngày. Với nữ nghệ sĩ, đó là điểm tựa lớn để bà yên tâm cống hiến cho nghệ thuật và công việc trong lực lượng vũ trang.
Các con của NSƯT Thanh Loan đều đã trưởng thành, có gia đình. Ảnh: Internet.
Cuộc sống hôn nhân của NSƯT Thanh Loan từng xuất hiện nhiều tin đồn thất thiệt như bị đánh ghen, tạt axit hay đi tu. Tuy nhiên, bà chọn cách im lặng vì cho rằng người của công chúng khó tránh khỏi điều tiếng.
Hiện tại, NSƯT Thanh Loan có 2 người con đều không theo nghệ thuật. Theo bà, đó là điều may mắn bởi nghề diễn đòi hỏi nhiều hy sinh, thanh sắc và tuổi nghề ngắn.
Điện ảnh Hà Nội, thường xuyên đi bộ, giao lưu bạn bè và du lịch cùng gia đình.
nghệ sĩ cho biết điều khiến bà tự hào nhất hiện nay không phải danh hiệu hay giải thưởng, mà là mái ấm bình yên cùng 2 người con trưởng thành, thành đạt.
Dù tóc đã ngả màu pha sương, NSƯT Thanh Loan vẫn mang nét đẹp hiền hậu và thanh lịch. Ảnh: Internet.
nghệ sĩ là khi nhân vật mình từng hóa thân vẫn còn sống mãi trong lòng nhiều thế hệ khán giả.
Speak Your Mind