Tiểu thuyết có 5% nội dung do AI viết giành giải Akutagawa, làm dậy sóng giới văn học Nhật Bản
Tác phẩm “Sympathy Tower Tokyo” của nữ tác giả Qudan Rie đoạt giải văn học Akutagawa, nhưng gây tranh cãi khi cô thừa nhận có sử dụng AI để viết một phần nội dung.
Ngày 17/1/2024, tiểu thuyết “Sympathy Tower Tokyo” của tác giả Qudan Rie chính thức được xướng tên tại Giải thưởng Akutagawa, một trong những giải thưởng văn học danh giá nhất Nhật Bản. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử giải thưởng này, một tác phẩm có sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình sáng tác giành được vinh danh. Cụ thể, Qudan Rie xác nhận rằng khoảng 5% nội dung tiểu thuyết đã được cô viết bằng công cụ AI, cụ thể là Chat GPT.
“Sympathy Tower Tokyo” xoay quanh câu chuyện của Sara Machina, một nữ kiến trúc sư từng là nạn nhân của bạo lực, được giao nhiệm vụ thiết kế một tòa tháp dành cho những người bị kết án. Khác với hình dung truyền thống về nhà tù, công trình này mang tinh thần nhân đạo, thể hiện triết lý cảm thông của xã hội Nhật Bản. Không gian này cho phép phạm nhân sống trong điều kiện tương đối thoải mái, như một cách để phản ánh những giá trị mới trong tư duy hình phạt.
Tác phẩm không chỉ đề cập đến câu chuyện kiến trúc mà còn đào sâu vào sự giằng xé nội tâm của Sara về chính khái niệm “cảm thông”. Ngôn ngữ trong tiểu thuyết được mô tả là ngổn ngang, pha trộn giữa thuật ngữ kỹ thuật và sự vô cảm của công nghệ. Qudan Rie đã sử dụng chính cảm giác khó chịu khi tương tác với AI làm chất liệu để tạo nên chiều sâu cho thế giới của Sara. Nữ tác giả cho biết cô bắt đầu viết tiểu thuyết này từ hai năm trước, thời điểm Chat GPT vừa gây chú ý toàn cầu. Với sự tò mò và hoang mang về tương lai nghề nghiệp, cô đã thử dùng AI để xin lời khuyên và bắt đầu một hành trình sáng tác khác biệt.
Trong một buổi phỏng vấn sau khi đoạt giải, Qudan Rie chia sẻ: “Điều duy nhất tôi biết từ đầu là tác phẩm sẽ liên quan đến kiến trúc và ngôn ngữ. Tôi không có kế hoạch cụ thể nào về cốt truyện. Mọi thứ được kết nối dần dần với trải nghiệm cá nhân trong quá trình viết.”
Việc Qudan Rie công khai sử dụng AI trong quá trình viết “Sympathy Tower Tokyo” đã tạo ra làn sóng tranh luận trong giới phê bình và độc giả Nhật Bản. Nhiều ý kiến cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy văn học đang bước vào một giai đoạn mới, nơi ranh giới giữa sáng tạo con người và máy móc ngày càng trở nên mờ nhạt. Một số nhà phê bình đặt câu hỏi liệu AI có nên được công nhận là đồng tác giả hay không, và liệu tác phẩm có còn mang giá trị nhân văn khi sự sáng tạo bị can thiệp bởi máy móc.
Trước những luồng ý kiến đó, Qudan Rie khẳng định: “Tôi không dùng AI để đánh lừa độc giả. Tôi dùng nó để cho thấy công nghệ đang làm thay đổi cách chúng ta tư duy, sáng tác và sử dụng ngôn ngữ.” Theo cô, bản sắc cá nhân trong văn chương vẫn là yếu tố không thể bị thay thế. Dù AI có thể mô phỏng cách con người lý luận và đối thoại, nhưng nó chưa đủ khả năng tạo ra chiều sâu cảm xúc và trải nghiệm mà một nhà văn thực thụ mang lại.
Tuy nhiên, nữ tác giả cũng không phủ nhận tiềm năng sáng tạo từ các công cụ như Chat GPT. Cô cho biết đã tìm thấy cảm hứng khi phát hiện ra AI có khả năng đưa ra những đối thoại khác biệt với tương tác con người. Theo cô, đó là chất xúc tác tạo nên phản ứng hóa học đặc biệt trong văn chương. “AI giống như một bác sĩ tâm lý thú vị,” cô nói.
Hiện tại, “Sympathy Tower Tokyo” đã được dịch và phát hành tại nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Đài Loan, Pháp, Italy và Đức. Bản dịch tiếng Anh do Jesse Kirkwood thực hiện sẽ được phát hành tại Anh vào tháng 8 và tại Mỹ vào tháng 9. Sách dự kiến sẽ tiếp tục được giới thiệu tại ít nhất sáu thị trường khác trong thời gian tới.
×
Speak Your Mind