
Nhậu trước khi đá bóng, hay đá bóng trước khi nhậu?
Dân đá bóng thường khó tránh khỏi chuyện nhậu lai rai sau trận – Ảnh: CN
Rất nhiều bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên thẳng thừng nên tránh xa nhậu nhẹt, bia rượu trong những ngày chơi thể thao. Đặc biệt là với bóng đá, một môn thể thao nhiều va chạm, rủi ro chấn thương cao.
Bác sĩ CKII Đỗ Hữu Lương của Bệnh viện Quân y 175 – đơn vị đồng hành cùng Giải bóng đá công nhân, viên chức Việt Nam do báo Tuổi Trẻ, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam phối hợp tổ chức đưa ra chia sẻ về vấn đề này.
“Sử dụng cồn trước và sau khi chơi thể thao, đó là một vấn đề rất nguy hiểm. Đầu tiên phải nói đến sự phối hợp thần kinh trung ương và những yếu tố phản xạ, làm cho các động tác của chúng ta không được chỉnh chuẩn.
Uống rượu bia cũng gây mất nước, rối loạn điện giải, cũng như rối loạn giấc ngủ. Để phân tích đầy đủ, việc uống rượu bia sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều yếu tố quan trọng của cơ thể như tim mạch, cơ bắp…”, bác sĩ Đỗ Hữu Lương nói.
Nhiều người chơi thể thao có ý thức phòng tránh bia rượu rất tốt. Tiêu biểu như ở Giải bóng đá công nhân, viên chức Việt Nam những năm qua, nhiều đội bóng ra quy định nghiêm ngặt về tình trạng nhậu nhẹt.
Ông Thái Lê Cường – phó đoàn đội Công đoàn Nghệ An khi tham dự giải hồi năm 2024 chia sẻ: “Chúng tôi rất quan tâm đến vấn đề dinh dưỡng, chăm sóc hậu cần.
Đội có bộ phận dinh dưỡng theo chân, luôn theo dõi sát sao, đảm bảo anh em cầu thủ phải tuân thủ chặt chẽ các quy định dinh dưỡng. Một trong số đó là tránh xa tuyệt đối bia rượu trong thời gian dự giải”.
Nhưng bên cạnh những lời khuyên chung chung, chủ đề “nhậu nhẹt và thể thao” cũng tạo nên nhiều tranh luận trong giới khoa học.
Nhiều chuyên gia cho rằng nên có tư vấn rõ ràng về việc giãn cách thời gian nhậu và chơi thể thao. Nếu được uống, nên uống bao nhiêu? Và cần chỉ rõ cho người chơi thể thao thấy những tác hại, rủi ro mà bia rượu mang đến, một khi họ áp dụng không đúng cách.
Nhậu trước khi chơi: nguy cơ cực lớn, mất phong độ
Nếu bạn nhậu trước khi ra sân, hệ thần kinh trung ương bị tác động bởi ethanol sẽ ức chế, phản xạ chậm hơn, phối hợp yếu hơn, thăng bằng kém hơn…
Rượu còn có tác dụng lợi tiểu, gây mất nước; nó ưu tiên được chuyển hóa trước trong gan, làm ảnh hưởng đến năng lượng dự trữ (glucose, glycogen) và khả năng sử dụng năng lượng trong cơ bắp.
Nghiên cứu cho thấy “ngộ độc cồn cấp tính” làm giảm sự tăng glucose huyết sau vận động và làm chậm quá trình chuyển năng lượng từ mỡ trong giai đoạn hồi phục.
Một bài viết từ NSCA (Hiệp hội thể chất Mỹ) nhấn mạnh rằng rượu làm giảm tổng hợp protein (MPS – muscle protein synthesis) dù đã nạp protein đầy đủ.
Khi hiệu suất đã bị ảnh hưởng, bạn có thể trở thành nguồn chấn thương cho bản thân và đồng đội. ACSM cũng nêu rõ rượu có thể gây tổn hại tim, chuyển hóa, điều hòa thân nhiệt – đều là các yếu tố ảnh hưởng đến vận động.

Bia rượu không được khuyến khích cho người chơi bóng đá – Ảnh: CS
Vậy có “liều nhỏ trước trận” nào chấp nhận được không? Hầu hết các hướng dẫn và nghiên cứu không khuyến khích dùng rượu gần thời điểm thi đấu.
Ngay cả liều thấp cũng có thể để lại ảnh hưởng nhất định. Thời gian cần để “thải độc cồn” phụ thuộc vào lượng uống và tốc độ chuyển hóa cá nhân – thông thường người ta ước tính cơ thể loại bỏ khoảng 0,10 – 0,15 ‰ nồng độ cồn máu mỗi giờ.
Nếu bạn đã uống tới mức làm nồng độ cồn trong máu cao, tốt nhất là chờ ít nhất 6-8 giờ hoặc hơn để trở lại trạng thái “gần sạch” trước khi thi đấu.
Tóm lại, nhậu trước khi chơi là lựa chọn rủi ro cao, gần như không có lợi – ngoại trừ trường hợp cực kỳ nhẹ, cách thời điểm trận đấu nhiều giờ, và người chơi có cơ thể đặc biệt khỏe mạnh.
Nhậu sau khi chơi: khó phục hồi, rủi ro tiềm ẩn
Đây chính là hoàn cảnh thường xuyên gặp nhất trong giới công nhân, viên chức, từ nhà máy, xí nghiệp cho đến môi trường công sở. Đã ra sân bóng, không tránh khỏi việc “giao lưu” một chút trên bàn nhậu.
Xét từ góc độ khoa học phục hồi, việc uống rượu ngay sau trận có thể làm chậm các tiến trình phục hồi quan trọng: tổng hợp protein cơ, tái tạo glycogen, cân bằng nước – điện giải, điều hòa hormone, phục hồi thần kinh – và nếu uống nhiều, ảnh hưởng lớn hơn.
Một nghiên cứu của Parr et al. (2014) cho thấy: khi uống rượu sau vận động (kể cả có bổ sung protein), quá trình tổng hợp protein cơ bị giảm rõ rệt – tức rượu ức chế đáp ứng “anabolic” của cơ.
Các nghiên cứu tổng hợp khác cũng nhấn mạnh rằng sự giảm này có tính liều – thời điểm: uống càng sớm và càng nhiều thì càng ức chế mạnh hơn. Có nghiên cứu ước tính uống rượu sau khi tập có thể giảm khả năng phục hồi đến 37% so với khi không uống.
Phản ứng hormone cũng bị ảnh hưởng: rượu có thể làm giảm testosterone, tăng cortisol – điều này làm giảm phản ứng xây dựng cơ và hỗ trợ thoái hóa cơ.



























Speak Your Mind