Sơn La, vùng đất của lễ hội, gắn kết cộng đồng
Về Sơn La, vùng đất của đồng bào các dân tộc thiểu số, người ta không chỉ bắt gặp núi non hùng vĩ mà còn chạm vào kho tàng văn hóa đa dạng, sống động trong từng nếp sinh hoạt, lễ hội, phong tục truyền đời.
Tại bản Khá, xã Yên Châu, Lễ hội Đông Sửa, hay còn gọi là lễ cúng rừng thiêng, được tổ chức trang trọng, thành kính. Đây là dịp đồng bào dân tộc thái cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật sinh sôi, con người khỏe mạnh, bản làng ấm no; đồng thời cũng là ngày hội lớn thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng.
Từ sáng sớm, già làng, trưởng bản và người dân đã tề tựu đông đủ tại khu rừng thiêng. Trong tiếng trống, chiêng rộn ràng, dân bản cùng nhau phát quang rừng, nhóm lửa, đồ xôi, mổ lợn, gà chuẩn bị lễ vật để thầy mo tiến hành nghi lễ cúng.
Ông Quàng Văn Khồ, Trưởng bản Khá, chia sẻ: Lễ hội được tổ chức hằng năm để bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, những người khai rừng, mở lối, lập nên bản làng. Qua đó, giáo dục con cháu biết trân trọng cội nguồn và cầu mong trời đất phù hộ cho dân bản bình yên, no đủ.
Trong nghi lễ có hai phần cúng: cúng các vị thần, người có công lập bản và cúng chủ rừng. Lễ vật gồm lợn, gà, rượu, gạo nếp, trầu cau, áo thiêng của chủ rừng. Mỗi hộ dân còn mang theo vòng bạc, vải trắng, vải khít… thể hiện sự thành tâm, gắn bó cộng đồng.
Lễ hội Đông Sửa không chỉ là sinh hoạt tâm linh mà còn phản ánh nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái ở Sặp Vạt, góp phần nuôi dưỡng bản sắc và tăng thêm sức sống cho đời sống văn hóa cơ sở.
Lan tỏa di sản, đánh thức tiềm năng du lịch
Không riêng Yên Châu, trong năm, nhiều địa phương ở Sơn La đã tổ chức đa dạng hoạt động bảo tồn, quảng bá văn hóa dân tộc, đưa di sản đến gần hơn với đời sống thường ngày. Mỗi lễ hội là một bức tranh sinh động về bản sắc từng vùng, từng dân tộc: Ngày hội Văn hóa các dân tộc ở Tân Phong, Mường Cơi; Lễ hội Mừng cơm mới tại Yên Châu, Ngọc Chiến; Lễ hội Tết Xíp xí của dân tộc Thái ở Phù Yên, Quỳnh Nhai…
Lễ hội mừng cơm mới xã Ngọc Chiến (Sơn La) được tổ chức lần thứ 8, thu hút hàng nghìn du khách. Phần lễ với nghi thức cúng cơm mới thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, trời đất; phần hội sôi động với các tiết mục văn nghệ dân gian, ca ngợi quê hương đổi mới, tình yêu đôi lứa, cảnh sắc thiên nhiên và hương lúa Ngọc Chiến, miền quê được ví như “cổ tích”.
Ông Lò Văn Thỏa, Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La cho biết: Lễ hội không chỉ khích lệ tinh thần nhân dân, gìn giữ nét đẹp truyền thống mà còn góp phần mở rộng vùng chuyên canh lúa nếp tan, quảng bá bản sắc văn hóa, thu hút du khách.
Hiện toàn tỉnh Sơn La có 20 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Tỉnh có 2 nghệ nhân nhân dân, 27 nghệ nhân ưu tú đang trực tiếp gìn giữ, truyền dạy văn hóa dân tộc. Nhiều nghi lễ, phong tục đẹp được phục dựng, trình diễn gắn với phát triển du lịch, tạo điểm nhấn văn hóa đặc trưng.
Theo ông Phạm Hồng Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sơn La, ngành sẽ rà soát, phân loại các lễ hội truyền thống theo giá trị lịch sử, văn hóa và mức độ gắn bó với cộng đồng, tránh phục dựng tràn lan; tập trung phát huy vai trò nghệ nhân, truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Từ những bản làng vùng cao đến các lễ hội rộn ràng sắc màu, văn hóa các dân tộc Sơn La đang được gìn giữ bằng tình yêu, trách nhiệm và sự sáng tạo. Đó không chỉ là cách giữ hồn cốt quê hương, mà còn là động lực quan trọng để đưa di sản sống cùng đời sống hiện đại, góp phần phát triển du lịch bền vững trên miền sơn cước.
×
Speak Your Mind