Năm 1946, sau khi thi đậu Trung học đệ nhứt cấp, cha rời ghế nhà trường thoát ly tham gia kháng chiến và được kết nạp Đảng năm 18 tuổi. Cha đã cống hiến không mệt mỏi cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Mọi người biết đến cha tôi không phải chỉ những chức vụ nòng cốt của tỉnh: Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, Trưởng ty giáo dục, Trưởng ty Thông tin văn hóa,… mà còn là niềm ngưỡng mộ của giới viết lách khi đọc các bài báo mang các bút danh: Chí Nhân, Lý Cường, Nhân Đạo, Công Nông, Ông Già Hưu, Tư Trời Biển…
Cha đã viết mọi lúc mọi nơi, trong hầm bí mật, trên xuồng ba lá, trên chót vót ngọn dừa,… và câu nói như lời tuyên thệ bản thân: “Còn sống còn khỏe là còn viết, viết đến khi tay run, mắt mờ mới thôi”.
Cha ơi! Mở lại từng trang nhật ký ố vàng cha viết, con và chị Hai Hạnh đã khóc ngon lành. Chúng con nhớ về thời thơ ấu ba chị em con, chị Hạnh, con và em út Mẫn – những đứa trẻ từ tuổi thôi nôi phải rời xa cha mẹ sống lủi thủi bên ông bà nội.
Trong mất mát đau thương, chúng con càng tự hào vì cha mẹ đã hy sinh cả thời thanh xuân cùng góp phẩn vào công cuộc giành tự do độc lập của dân tộc… Chị Hai Hạnh sinh vào ngày đầu xuân năm 1960, con chào đời năm 1963 trong ngôi nhà nhỏ ở xã Bình Khánh – chiếc nôi đồng khởi.
Khi đi công tác, để con đỡ nhớ hơi, mẹ hay cho con ôm chiếc gối ôm quấn cái áo mẹ bên ngoài… Khi con tròn 12 tháng, lúc gửi con xuống đò về nhà nội, mẹ không quên gửi theo cái gối ôm nhỏ xíu đó. Cha ơi, chiếc gối đã cũ mòn theo thời gian, nhưng tình mẫu tử thiêng liêng đã lặn sâu vào lớp bông gòn và ủ ấm suốt cuộc đời con mãi mãi… Niềm mơ ước nhỏ nhoi bình thường cha từng nói với mẹ lúc còn sống là ước mong đến ngày nước nhà thống nhất, vợ chồng con cái được ngủ chung một mùng đã không thể nào thực hiện được… Còn nỗi đau đớn nào hơn, vào tháng 1/1972, trên đường đi công tác ở Giồng Trôm, giặc đã phục kích bắn chết mẹ chúng con rồi!…
Hòa vào niềm vui chung của cả nước, vào một ngày đẹp trời của tháng 5/1975, chị em con đã mừng mừng tủi tủi khi được nhìn tận mặt, và ôm siết lấy cha trong ngày đoàn tụ. Tình máu mủ luôn là sợi dây thiêng liêng xuyên thấu nỗi khao khát cháy bỏng, là dòng chảy yêu thương len lõi tận đáy tâm hồn. Nhớ lắm đêm đầu tiên cha con mình sum họp ở nhà ông bà nội. Chiếc mùng đôi rộng rãi được giăng trên bộ ván gõ. Bốn cha con lần đầu nằm chung một mùng mà ai nấy cứ trăn trở hoài không ngủ được. Con và chị Hạnh hiểu nỗi lòng cha và thấm thía sự mất mát khi nước nhà đã độc lập rồi mà mẹ tụi con vĩnh viễn không về…
Những ngày ấy, những đứa trẻ từng mang danh là con V.C muốn đi học phải mượn giấy khai sinh của bà con. Vậy mà tụi con vẫn lớn lên sởn sơ như củ khoai cây lúa, giấu diếm tận đáy lòng nỗi khát thèm tình phụ mẫu… Còn niềm vui sướng nào hơn, lần ấy trong căn buồng ở nhà bà mười Cầu, hai chị em được ngắm tận mặt người sinh thành ra mình bằng xương bằng thịt chứ không phải qua những bức ảnh nhỏ nhoi được bà nội lén cho coi…
Dáng cha cao gầy, tóc quăn giống trong hình. Cha vòng tay ôm, rờ rẫm tụi con trong ánh sáng nhờ nhạt của chiếc đèn bong bóng vặn nhỏ xíu. Cha con mình gặp nhau chỉ mấy tiếng đồng hồ rồi buộc phải chia tay. Mãi đến năm 1968, được người móc nối lần nữa nhưng chỉ một mình chị Hạnh được ông nội dẫn ra căn cứ rừng Cái Muồng gặp cả cha và mẹ. Con buồn và trách nội vì không cho theo. Nhưng làm sao con có thể hiểu hết những nguy hiểm luôn rình rập trong những lần móc nối…
Thời đó, có bao hoàn cảnh thương tâm: vợ mất chồng, con mất cha trên đường tới chỗ hẹn vì bị giặc phục kích bắn chết. Sau này tụi con mới hiểu đó là lý do có mấy lần cha mẹ móc nối để gặp tụi con mà ông bà nội không chấp thuận. Cha kể vì không được gặp, nuốt nước mắt vào trong, mẹ lấy tấm hình của các con đưa lên môi hôn cho đỡ nhớ …
Chúng con tự hào vì cha là nhà báo giỏi của Bến Tre. Đã có thời gian Trung ương còn xem xét, chưa công nhận Bến Tre mình làm nên Đồng Khởi năm 1960, cha đã kiên trì suốt 13 năm bằng ngòi bút quyết đi tìm lẽ phải. Cha đã viết bài cải chính đồng thời sưu tầm, tập hợp, hệ thống, biên soạn những tư liệu, bài viết, bài nói của những người lãnh đạo trực tiếp làm nên cuộc Đồng khởi.
Năm 2008, quyển sách “Huyền thoại quê hương Đồng khởi” ra đời đã khẳng định và chứng minh thêm những giá trị lịch sử cuộc Đồng khởi tại Bến Tre… Trong nhật ký, cha lại ghi thêm điều đặc biệt nữa: vào tháng 6 năm 1973, với tư cách sĩ quan Báo chí chức vụ Đại úy trong phái đoàn Miền Nam Việt Nam – Ban Liên hiệp Quân sự 4 bên, cha tôi có mặt ở trại David của Mỹ tại Sài Gòn góp phần cho những đàm phán, đấu tranh nảy lửa giữa ta và địch. Và có một sự kiện diễn ra trước khi nước nhà độc lập, đem lại vinh dự tự hào cho người làm báo Bến Tre lúc bấy giờ. Đó là vào năm 1971, cha được Tổ chức Quốc tế các nhà báo (OIJ – từng ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam) tặng thưởng Huân chương Danh dự.
Nhật ký ghi ngày 15/11/1980, từ Kandal – Campuchia, cha viết thư gửi về nhà và đặc biệt có món quà kèm theo tặng con là chiếc gối ôm. Bài thơ “Gối ôm” cha viết tặng, con đã đọc đi đọc lại trong nước mắt:
“ … Suốt đời con, con không còn ôm được mẹ
Giặc giết mẹ rồi, con ôm gối để tìm hơi
Đây mẹ rồi, trong mơ con ôm siết lấy người
Nước mắt trào loan thấm vào chiếc gối
Đất nước thanh bình
cha về sưởi ấm lòng con…”
Chúng con học cha từ tấm lòng hiếu thảo với ông bà nội. Hình ảnh người cha dù bận bịu công tác, vẫn tranh thủ chăm sóc miếng ăn miếng uống cho bà nội. Cha gỡ từng miếng xương cá, nói khôi hài chọc bà nội vui để bà ráng ăn được nhiều hơn. Noi gương cha, chúng con luôn hiếu thảo với cha giống như cha với nội… Cha quen sống giản đơn, chân tình gần gũi, và luôn quan tâm cả những anh chị em con chú bác, cô dì trong đại gia đình. Những người từng giúp đỡ cưu mang cha trong chiến tranh, cha đều biết ơn và xem họ là những ân nhân… Chính vì vậy bao nhiêu tiền nhuận bút, viết sách chứa trong cái ống heo cha dốc hết cho các hoạt động an sinh xã hội…
Cho đến thời điểm hiện tại, nhà báo lão thành – cây bút xông pha không mỏi Bến Tre – là cha chúng tôi với 95 tuổi đời, 77 tuổi Đảng, 75 tuổi nghề báo, dẫu đầu óc còn minh mẫn, mắt không đeo kính vẫn đọc được chữ, tay vẫn chưa run… song giờ đây mới thực sự chịu mình già và phủi tay “gác kiếm”! Cicero đã nói: “Trên trái đất này, không có món quà ngọt ngào bằng tình yêu thương người cha cho con mình’. Với chúng tôi, cha luôn là cây cao bóng cả, là vầng dương ấm áp!
*Bài viết dựa theo những dòng nhật ký và lời kể của chị Lê Thị Minh – con gái ông Lê Chí Nhân.
×
Speak Your Mind