Trước sự bùng nổ của phim ngắn trên các nền tảng mạng xã hội tại Trung Quốc, cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm duyệt nội dung, loại bỏ những yếu tố bị đánh giá là độc hại hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức giới trẻ. Văn bản mới được Tổng cục Phát thanh Truyền hình Trung Quốc ban hành yêu cầu các đơn vị sản xuất không được xây dựng nhân vật siêu nhân hoặc thể hiện võ công thần kỳ thiếu cơ sở logic. Cơ quan này cho rằng những hình ảnh như vậy làm phai nhạt yếu tố chân thực trong lịch sử và gây ảnh hưởng đến sự hình thành tư duy lành mạnh của thanh thiếu niên.
Các nền tảng phát sóng trực tuyến cũng được yêu cầu nâng cao vai trò kiểm duyệt, chủ động gỡ bỏ những phim có yếu tố hư cấu quá mức, lối sống lệch chuẩn hoặc mô tả thái quá quyền lực, giàu sang mà không đi kèm lý do thực tế. Đối tượng kiểm soát chủ yếu là các phim ngắn, có thời lượng ngắn dưới 15 phút, thường được phát hành trên mạng xã hội hoặc ứng dụng di động.
Dữ liệu từ trang 21st Century Business Herald cho biết, thị trường phim ngắn tại Trung Quốc đạt quy mô 6,9 tỷ USD trong năm 2024, với hơn 500 triệu lượt người xem. Từ năm 2022 đến nay, dòng phim này tăng trưởng vượt bậc về doanh thu và tầm ảnh hưởng, đặc biệt trong giới trẻ. Tuy nhiên, kèm theo sự phát triển là hàng loạt nội dung thiếu kiểm soát, từ câu chuyện xuyên không phi thực tế, hình tượng nhân vật bất tử, cho đến các mô-típ ngôn tình tổng tài – lọ lem phi lý.
Không chỉ siết chặt dòng phim siêu năng lực, Trung Quốc còn cấm các mô-típ ngôn tình lãng mạn kiểu “tổng tài bá đạo” yêu cô gái nghèo. Tổng cục Phát thanh Truyền hình Trung Quốc yêu cầu các phim có nhân vật doanh nhân cần phản ánh đúng thực tế xã hội, không được tô vẽ quá đà về sự thành công, giàu có hay quyền lực. Các cốt truyện mô tả tình yêu sét đánh, kết hôn chóng vánh hoặc mối quan hệ bất bình đẳng xã hội đều bị cho là tuyên truyền tư tưởng lệch lạc, cổ xúy lối sống bám víu và ngưỡng mộ vật chất.
Siết chặt hình ảnh nghệ sĩ, ngăn chặn xu hướng “lệch chuẩn”
Không dừng lại ở nội dung phim, Trung Quốc cũng đưa ra các yêu cầu khắt khe về tạo hình nghệ sĩ, đặc biệt là nam giới. Tổng cục Phát thanh Truyền hình Trung Quốc đã nhiều lần ban hành văn bản cấm tình trạng “thẩm mỹ ẻo lả”, yêu cầu các nghệ sĩ nam không được trang điểm quá đậm, ăn mặc lòe loẹt hoặc thể hiện phong cách phi giới tính trên sân khấu và phim ảnh.
Giới quản lý nghệ thuật Trung Quốc cho rằng, việc nam nghệ sĩ nữ tính hóa hình ảnh có thể ảnh hưởng đến quan điểm giới và xu hướng hành vi của giới trẻ. Các blogger nổi tiếng, diễn viên, ca sĩ đều phải điều chỉnh phong cách theo hướng nam tính hơn, đúng chuẩn mực văn hóa truyền thống. Một số phim từng thành công như “Sơn Hà Lệnh” hay “Trần Tình Lệnh” cũng bị đưa vào danh sách theo dõi do thuộc dòng phim đam mỹ, mô tả tình cảm đồng tính nam.
Các bộ phim khai thác chủ đề yêu sớm, tình một đêm hoặc tình yêu đồng giới cũng bị cấm. Trung Quốc đã cấm hoàn toàn dòng phim đồng tính nữ từ nhiều năm trước. Các nhà chức trách cho rằng, việc kiểm soát nội dung này không chỉ nhằm bảo vệ đạo đức xã hội mà còn liên quan đến mục tiêu khuyến khích sinh sản và duy trì mô hình gia đình truyền thống.
Truyền thông nhà nước như Sina cho biết, một số phim võ hiệp cổ trang gần đây cũng bị đánh giá thiếu nghiêm túc khi xây dựng hình ảnh anh hùng võ công cao cường nhưng lại có ngoại hình yếu đuối, tạo hình nữ tính, khác xa hình tượng nghĩa hiệp cổ điển. Điều này làm mất đi bản sắc văn hóa vốn được truyền thống Trung Quốc gìn giữ qua hàng trăm năm.
Một trong những động cơ sâu xa của loạt biện pháp này là nỗ lực của chính phủ Trung Quốc trong việc khơi dậy lại giá trị nam tính truyền thống giữa bối cảnh tỷ lệ sinh giảm mạnh. Theo AFP, chính quyền Bắc Kinh tin rằng hình ảnh nam giới mạnh mẽ, bản lĩnh sẽ góp phần khuyến khích mô hình gia đình ổn định, từ đó đối phó với nguy cơ già hóa dân số.
×
Speak Your Mind